HAYVANLARDA TUBERKULOZ

  • Yazdır

 

Hayvanlarda Tüberküloz, zoonoz bir hastalıktır insanlarda da görülmektedir. Özellikler hayvanların Akciğer ve dokularında oluşan kronik ve bulaşıcı bir hastalık enfeksiyon hastalığıdır. Tüberküloz evcil hayvanlar arasında çok yaygın olan tüberküloz besicilik yapılan alanlarda sığırlarda çok görülmektedir. Bu tüberkülozun etkeni olarak mycobacterium bovis bilinir. Hareketsiz ve pozitif olarak bilinen bu canlıların 1,5-4 cm boylarında organizmalardır.

 

Tüberküloz bulaşma şekli

Mycobacterium diye bilinen canlı organizmalar hayvanlara genellikle solunum ve sindirim yolu ile bulaşmaktadır. Hayvanlar bu organizma canlılara kendi aralarında doğal bir mücadele reaksiyon gösterirler. Bu reaksiyonlar hayvanın vücut savunma ve saldırılarına bağlıdır. Hayvanların vücuda solunum ve sindirim yolu ile bir şekilde girerek virülent mikroorganizmalar bölgeye yerleşir ve üreme evresine geçerler hayvan organlarında lezyon oluşturarak hayvanın lenf  yumurtalarında bozukluklara sebep olurlar. Hayvanın lenf yumurtalarında ilk bozukluklar başlar hayvan vücudu bazen bu duruma direnç gösterir ve iyileşebilir. Hayvan vücuduna giren lezyonlarda mikroorganizmalar bulunur. Konakçının direncinin kırıldığı anda lezyonlar tekrar aktif hale gelirler ve yine lezyonlarda gelişmeye başlarlar. Ve hayvanın kanına karışarak vücuda yayılırlar burada generalizasyona sebep olurlar. Çeşitli organ ve dokulara yayılır ve giderek büyürler. Organlara içlerini boşaltan nodüller Akciğerler de büyümeye devam ederler. Akciğerler yerleşen lezyonlar kan damarlarına ulaşarak damarları zedeleyerek kanamalara yol açarlar. Buradan kan damarlarında dolaşarak hayvanın bütün vücuduna yayılırlar. Organ ve dokularda tüberküloz tarafından oluşan lezyonlar prodüktif, eksudatif taşırlar. Hayvanlara tüberküloz çoğunlukla kireçlenme eğilimlidir. Organların birinde yumuşama görüldüğü zaman şüphe edilir. Genç hayvanlarda tüberküloz hayvanın dalağı yaşlı hayvanlarda ise hayvanın böbreklerinde bozukluk gösterir. Hayvanlarda tüberküloz şüphesinde lenf yumurtalarının muayene edilmesi çok önemlidir.

 

Hayvanlarda tüberküloz kesim muayene bulguları

Hayvanlar kesim öncesi muayenelerinde hayvanda görülen eklem ve testislerin şişliği, zayıflık, lenflerde şişkinlik tüberküloz belirtilerinin bulgularıdır. Akciğer tüberkülozunda hayvanda solunun güçlüğü ve öksürük görülmektedir. Meme tüberkülozunda ise hayvanın memesinde sertlik, yumurtalarda şişlik görülmektedir. Bazı şüpheli durumlarda hayvanın balgamı, sütü ve hatta vajinadan gelen akıntıdan muayene yapılarak teşhis konabilir.

Ticari amaçlı hayvancılık yapılan kurumlarda hayvanların düzenli şekilde sistematik muayeneleri ve tüberkülin testleri uygulanır. Bakanlık tarafından denetlenen kurumlarda muayene sonucu tüberküloz hastalığı tespit edilmişse sağlık zabıtası komisyonu toplanır.